Πρόγραμμα Συνεδρίου

Η ραγδαία αύξηση της χρήσης των «έξυπνων τηλεφώνων» οδήγησαν στην υπερβολική εξάρτηση από αυτά, και τη δημιουργία του όρου νομοφοβία. Η νομοφοβία αναφέρεται στην ψυχολογική δυσφορία που βιώνει ένα άτομο όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ή δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του τηλέφωνο. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του επιπολασμού της νομοφοβίας στον εφηβικό Ελληνόφωνο πληθυσμό, και η σχέση της με δημογραφικά στοιχεία, και παράγοντες της ψυχικής υγείας. Οι συμμετέχοντες συμπεριελάμβαναν 433 άτομα ηλικίας 15-22 ετών, και για τη στρατολόγηση τους χρησιμοποιήθηκαν οι μέθοδοι δειγματοληψίας ευκολίας και χιονοστιβάδας. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη χρήση ενός διαδικτυακού ερωτηματολογίου που αξιολόγησε δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων, το επίπεδο νομοφοβίας, τα επίπεδα της μοναξιάς τους, του εθισμού στα ΜΚΔ, του σύνδρομού FoMO, του άγχους και του φοβικού άγχους. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι (α) η νεαρότερη ηλικία απόκτησης κινητού τηλεφώνου συνδέεται με μεγαλύτερα επίπεδα νομοφοβίας, (β+γ) ο αυξημένος χρόνος της χρήσης κινητού τηλεφώνου και των ΜΚΔ συνδέεται με μεγαλύτερα επίπεδα νομοφοβίας, και (δ) τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα νομοφοβίας είναι πιθανότερο να αναφέρουν αυξημένα επίπεδα (1) μοναξιάς, (2) εθισμού στα ΜΚΔ, (3) του συνδρόμου FoMO, (4) άγχους, και (5) φοβικού άγχους. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ευρεία εμφάνιση της νομοφοβίας σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες εγείρει σημαντικές ανησυχίες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων τα οποία θα απευθύνονται τόσο σε εφήβους όσο και σε γονείς και θα έχουν προληπτικό αλλά και παρεμβατικό χαρακτήρα, ενημερώνοντας για τους κινδύνους στην ψυχική υγεία που επιφέρει η πρώιμη έκθεση σε οθόνες, προωθώντας την ισορροπημένη χρήση των κινητών τηλεφώνων και ενθαρρύνοντας την άμεση κοινωνική αλληλεπίδραση. Στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, η νομοφοβία ενδείκνυται να ενταχθεί σε αξιολογήσεις της ψυχικής υγείας ως δείκτης ψυχολογικής δυσφορίας, ενώ η διαχείριση της εξάρτησης από την τεχνολογία, θα μπορούσε να καθοριστεί ως θεραπευτικός στόχος σε άτομα με έντονο άγχος ή κοινωνική απόσυρση.

Ο εθισμός στο διαδίκτυο συνιστά ένα ψυχοκοινωνικό φαινόμενο που έχει τύχει εκτεταμένης διερεύνησης στη διεθνή βιβλιογραφία. Επιδημιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν σημαντική αύξηση της χρήσης του διαδικτύου στον φοιτητικό πληθυσμό τα τελευταία έτη, γεγονός που συχνά συνδέεται με την ανάπτυξη συμπεριφορών εξάρτησης. Η μειωμένη ικανότητα αυτορρύθμισης φαίνεται να λειτουργεί ως προγνωστικός δείκτης για την εμφάνιση εθισμού στο διαδίκτυο, ιδίως σε φοιτητές. Παρά την αναγνώριση των σχετικών κινδύνων, οι προληπτικές παρεμβάσεις που απευθύνονται στον συγκεκριμένο πληθυσμό παραμένουν περιορισμένες. Τεκμηριωμένα ευρήματα υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα των διαδικτυακών παρεμβάσεων στην προαγωγή της ψυχικής υγείας. Ωστόσο, η βιβλιογραφία εμφανίζει ερευνητικά κενά ως προς την αξιολόγηση της επίδρασής τους ειδικά στο πεδίο του εθισμού στο διαδίκτυο. Η παρούσα μελέτη διερευνά την αποτελεσματικότητα μιας διαδικτυακής παρέμβασης πρόληψης και διαχείρισης του εθισμού στο διαδίκτυο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το δείγμα απαρτιζόταν από 47 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές (Ν = 47, Μ.Ο. ηλικίας = 21 έτη, Τ.Α. = 3), εκ των οποίων οι 24 συμμετείχαν στην πειραματική ομάδα και οι 23 στην ομάδα ελέγχου. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν: α) το Τεστ Εθισμού στο Διαδίκτυο (Internet Addiction Test) και β) το ερωτηματολόγιο Αυτορρύθμισης (Self-Regulation Questionnaire), προκειμένου να αξιολογηθούν τα επίπεδα εθισμού και αυτορρύθμισης, αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν στατιστικά σημαντική αύξηση των επιπέδων αυτορρύθμισης και μείωση του εθισμού στο διαδίκτυο στην πειραματική ομάδα. Οι θετικές επιδράσεις διατηρήθηκαν και κατά την επαναξιολόγηση, η οποία πραγματοποιήθηκε 6 εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη χρησιμότητα των διαδικτυακών παρεμβάσεων ως εργαλείων πρόληψης και αντιμετώπισης του εθισμού στο διαδίκτυο στον φοιτητικό πληθυσμό, αναδεικνύοντας την ανάγκη για περαιτέρω ερευνητική...

Η σωματική δραστηριότητα θεωρείται παγκοσμίως ως ένας πολύ σημαντικός σύμμαχος για την πρόληψη και αντιμετώπιση διαφορετικών ασθενειών ψυχικής υγείας όπως η νομοφοβία. Η νομοφοβία γνωστή και ως σύνδρομο στέρησης κινητού τηλεφώνου, αποτελεί ψυχολογική κατάσταση κατά την οποία το άτομο φοβάται την αποσύνδεση του από το κινητό τηλέφωνο.

Ο σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει την επίδραση της σωματικής άσκησης στην ψυχική υγεία εστιάζοντας στον φοιτητικό πληθυσμό της Κύπρου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο χρόνο που αφιερώνεται στην σωματική δραστηριότητα με τα επίπεδα άγχους, αυτοεκτίμησης και τη νομοφοβία. Το δείγμα αποτελείται από 350 άτομα, ελληνόφωνες φοιτητές και φοιτήτριες ηλικίας από 18 έως 29 ετών, οι οποίοι φοιτούν σε διάφορα πανεπιστήμια της Κύπρου και η συλλογή των δεδομένων έγινε με την μέθοδο δειγματοληψίας χιονοστοιβάδας. Επιπλέον, η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδικτυακής συμπλήρωσης ερωτηματολογίου, καταγράφοντας τα δημογραφικά στοιχεία των φοιτητών, την συχνότητα και διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας, καθώς και τα επίπεδα του άγχους και της αυτοεκτίμησης. Τα ευρήματα αναμένεται να επιβεβαιώσουν προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι: α) η σωματική δραστηριότητα μειώνει το άγχος, β) συνδέεται θετικά με την αυτοεκτίμηση, και γ) σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα νομοφοβίας. Η μελέτη επιδιώκει να αναδείξει τη σημασία της σωματικής άσκησης ως παράγοντα ενίσχυσης της ψυχικής ευεξίας και πρόληψης σύγχρονων φαινομένων εξάρτησης, όπως η υπερβολική χρήση κινητών τηλεφώνων.

Εν κατακλείδι, είναι σημαντική η διερεύνηση της σωματικής άσκησης στον πληθυσμό της Κύπρου αφού χαρακτηρίζεται ως παράγοντας βελτίωσης της ψυχικής υγείας και θεωρείται αναγκαία η διερεύνηση του παράγοντα της νομοφοβίας, καθιστώντας αναγκαία τη προσοχή με την υπερβολική χρήση κινητών τηλεφώνων αφού συνδέεται με συμπτώματα άγχους, δυσκολίας ύπνου και με συμπεριφορές εθισμού.

Η παρούσα έρευνα εξετάζει την έννοια της ευγνωμοσύνης στο πλαίσιο της Θετικής Ψυχολογίας, καθώς και την θετική επίδραση που η ίδια ασκεί στη ζωή των φοιτητών/φοιτητριών. Στόχος της ήταν να διερευνηθούν οι διαφορές που εντοπίζονται ανάμεσα στα δύο φύλα, αναφορικά με την έκφραση και ένταση της ευγνωμοσύνης, όπως επίσης και ο ρόλος της στην ψυχική ευημερία και την καθημερινότητα τους. Για την πραγματοποίηση της έρευνας αξιοποιήθηκε μικτή μεθοδολογία, με ποσοτικά δεδομένα από τη χορήγηση ενός ερωτηματολογίου και ποιοτικά από την διεξαγωγή ενός συνόλου ημι-δομημένων διαδικτυακών συνεντεύξεων. Τα ποσοτικά ευρήματα ανέδειξαν ότι οι γυναίκες φοιτήτριες εκφράζουν συχνότερα και εντονότερα την ευγνωμοσύνη τους συγκριτικά με τους άνδρες φοιτητές, ενώ η ποιοτική ανάλυση κατέδειξε την καθοριστική συμβολή της ευγνωμοσύνης στην ψυχική ευημερία, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την ακαδημαϊκή πορεία και την ανθεκτικότητα του φοιτητικού πληθυσμού, επιβεβαιώνοντας έτσι τη διεθνή βιβλιογραφία. Συμπερασματικά, καθίσταται σαφές ότι η ευγνωμοσύνη αναδεικνύεται ως εξαιρετικά καίριος προστατευτικός παράγοντας για την ψυχική υγεία και τη συνολική προσαρμογή των φοιτητών/φοιτητριών. Βάσει αυτών των ευρημάτων, λοιπόν, κρίνεται σημαντικό να αναπτυχθούν πρακτικές εφαρμογές, που θα ενισχύσουν την καλλιέργεια και την εξωτερίκευση της στη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα. Ειδικότερα, τεχνικές όπως οι «Λίστες Ευγνωμοσύνης» και ο «Στοχασμός Ευγνωμοσύνης», κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες καταγράφουν ή αναλογίζονται σε καθημερινή βάση πράγματα ή γεγονότα που τους προκαλούν το αίσθημα της ευγνωμοσύνης, δύνανται να ενισχύσουν τα θετικά τους συναισθήματα και να περιορίσουν ενδεχόμενα αισθήματα άγχους, κοινωνικής πίεσης ή φόβου αποτυχίας.