Πρόγραμμα Συνεδρίου

Η παρούσα μελέτη διερεύνησε την επαγγελματική προσαρμοστικότητα (Career Adaptability) εφήβων μαθητών Λυκείου. Μελέτησε τη σχέση της με δημογραφικά χαρακτηριστικά και με ψυχοκοινωνικούς παράγοντες όπως η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη, το αντιλαμβανόμενο στρες, το άγχος εξετάσεων και το στρες από σχολικές προσδοκίες. Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από 999 μαθητές όλων των τύπων του Ελληνικού λυκείου. Η επαγγελματική προσαρμοστικότητα μετρήθηκε μέσω της συντομευμένης κλίμακας CAAS-SF, ενώ οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες εκτιμήθηκαν με την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες (PSS), την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενης Κοινωνικής Υποστήριξης (MPSSS) την Κλίμακα Άγχους Σχολικών Εξετάσεων (AESI), και την Κλίμακα Στρες Σχολικών Προσδοκιών (WTAS). Διεξήχθη ιεραρχική γραμμική παλινδρόμηση και ανάλυση διαμεσολάβησης με τη διαδικασία PROCESS 4.2. Αποτελέσματα: Οι μαθητές ΕΠΑΛ παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερες τιμές στις διαστάσεις “Concern” και “Control” συγκριτικά με μαθητές γενικού λυκείου. Η συχνή χρήση κοινωνικών δικτύων σχετίστηκε με χαμηλότερες τιμές στις διαστάσεις “Concern”, “Curiosity” και “Confidence”. Αντιθέτως, υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο γονέων και ενασχόληση με αθλητικές δραστηριότητες συσχετίστηκαν θετικά με τις διαστάσεις “Control”, “Curiosity” και “Confidence”. Αυξημένες σχολικές προσδοκίες και κοινωνική υποστήριξη από την οικογένεια και τον σημαντικό άλλο προβλέπουν υψηλότερη προσαρμοστικότητα. Το άγχος εξετάσεων και ο χαμηλός αντιλαμβανόμενος έλεγχος στρες σχετίστηκαν αρνητικά με όλες σχεδόν τις διαστάσεις της CAAS-SF.Συμπεράσματα: Οι δημογραφικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες επηρεάζουν σημαντικά την επαγγελματική προσαρμοστικότητα των μαθητών. Η κοινωνική υποστήριξη λειτουργεί ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι στις αρνητικές επιδράσεις του στρες και του άγχους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενίσχυση του υποστηρικτικού περιβάλλοντος των εφήβων. Τα αποτελέσματα συζητούνται σε σχέση με τις προκλήσεις που συνιστούν για την επαγγελματική συμβουλευτική.

Η μελέτη εξετάζει τον διαμεσολαβητικό ρόλο της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης στη σχέση μεταξύ σχολικού στρες (γενικευμένου και εξεταστικού) και των διαστάσεων της επαγγελματικής προσαρμοστικότητας στους μαθητές λυκείου. Μέθοδος: Στη μελέτη συμμετείχαν 999 μαθητές από διάφορους τύπους λυκείου. Η ανάλυση διαμεσολάβησης πραγματοποιήθηκε με τη διαδικασία PROCESS 4.2. Οι εξαρτημένες μεταβλητές ήταν οι τέσσερις διαστάσεις της κλίμακας Επαγγελματικής Προσαρμοστικότητας [CAAS-SF (Concern, Control, Curiosity, Confidence)] και η συνολική βαθμολογία. Εξετάστηκε η μερική ή πλήρης διαμεσολάβηση της κοινωνικής υποστήριξης στις σχέσεις μεταξύ του της Κλίμακας Αντιλαμβανόμενου Στρες (PSS) , της Κλίμακας Άγχους Σχολικών Εξετάσεων (AESI) και της Κλίμακας Στρες Σχολικών Προσδοκιών (WTAS) με την επαγγελματική προσαρμοστικότητα. Αποτελέσματα: Η κοινωνική υποστήριξη δεν διαμεσολάβησε σημαντικά τη σχέση μεταξύ γενικευμένου στρες (PSS) και επαγγελματικής προσαρμοστικότητας. Αντιθέτως, φάνηκε να μεσολαβεί πλήρως μεταξύ του σχολικού στρες απόδοσης και της συνολικής προσαρμοστικότητας, ενώ μερικώς μεσολάβησε στη σχέση άγχους εξετάσεων και προσαρμοστικότητας. Η απουσία υποστήριξης συνδέθηκε με μεγαλύτερη αρνητική επίδραση του άγχους εξετάσεων στη διάσταση “Confidence”. Συμπεράσματα: Η κοινωνική υποστήριξη μπορεί να λειτουργήσει ως προστατευτικός παράγοντας που αμβλύνει την αρνητική επίδραση του σχολικού στρες στην επαγγελματική προσαρμοστικότητα των εφήβων. Τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία παρεμβάσεων ενδυνάμωσης του κοινωνικού δικτύου μαθητών, ιδίως ενόψει εξετάσεων.

Η εργασία εξετάζει τη διαμόρφωση της επαγγελματικής ταυτότητας ενεργών και έμπειρων ψυχολόγων, με στόχο τη διερεύνηση των βασικών παραγόντων που συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Η μελέτη οργανώνεται γύρω από τρία βασικά ερευνητικά ερωτήματα: (α) ποιες αξίες και πεποιθήσεις θεωρούν οι ψυχολόγοι καθοριστικές για τη συγκρότηση της επαγγελματικής τους ταυτότητας, (β) ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που καθοδηγούν τους επαγγελματίες στην άσκηση του ρόλου τους, και (γ) πώς οι ίδιοι αντιλαμβάνονται τη σύνδεση ανάμεσα στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική τους ταυτότητα. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 12 επαγγελματίες ψυχολόγοι, οι οποίες μέσω των ημι-δομημένων συνεντεύξεων παρείχαν πληροφορίες σχετικές με τα ερωτήματα της μελέτης. Η επιλογή των συμμετεχόντων έγινε με τη μέθοδο της δειγματοληψίας τύπου χιονοστιβάδας (snowball sampling).

Η μελέτη ανέδειξε ότι η επαγγελματική ταυτότητα των ψυχολόγων συγκροτείται δυναμικά, μέσα από την αλληλεπίδραση οκτώ βασικών παραγόντων: αξίες και πεποιθήσεις, προσωπικά χαρακτηριστικά, επιλογή επαγγέλματος, εκπαιδευτικές εμπειρίες και μέντορες, εποπτεία, συστήματα επιρροής, προκλήσεις στην επαγγελματική πρακτική και προσωπική θεραπεία. Οι παράγοντες αυτοί βρίσκονται στο επίκεντρο της ταυτότητας και συνυφαίνονται σε μια πορεία συνεχούς εξέλιξης. Τα ευρήματα συνοψίζονται σε εννοιολογικό χάρτη και συζητούνται στο πλαίσιο της σύγχρονης βιβλιογραφίας.

Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην μελέτη της επικοινωνίας μεταξύ των μελών της οικογένειας εν σχέσει προς την ανάπτυξη και ενίσχυση της επαγγελματικής προσαρμοστικότητας των εφήβων. Ειδικότερα, τονίζεται η ανυπολόγιστη σημασία της οικογένειας για την πορεία του παιδιού μέσα στη ζωή, για το μέλλον του καθώς διαμορφώνονται αξίες και πεποιθήσεις, στάσεις και συμπεριφορές. Στο πλαίσιο της οικογένειας συντελείται η χαραυγή δημιουργικών δυνάμεων, τις οποίες καλούνται να κατευθύνουν οι γονείς και να τις γεωργήσουν επιδέξια και βαθειά αποβλέποντας στην μελλοντική επαγγελματική αποκατάσταση, την πνευματική συγκρότηση και την ηθική αρτίωση των παιδιών τους. Προς τούτοις, αναλύονται θεμελιώδεις αρχές της επικοινωνίας, μέθοδοι, τρόποι και τεχνικές διαλόγου. Η μελέτη φιλοδοξεί να αναδείξει την άποψη ότι η ποιοτική επικοινωνία συμβάλλει καθοριστικά στην εμφάνιση και ανάπτυξη των παραμέτρων και των διαστάσεων της επαγγελματικής προσαρμοστικότητας των εφήβων και να λειτουργήσει ως συμβουλευτική παρέμβαση ενίσχυσης του υποστηρικτικού περιβάλλοντος των εφήβων. Επιπροσθέτως να προκαλέσει περαιτέρω προβληματισμό και ερευνητικό ενδιαφέρον.