Πρόγραμμα Συνεδρίου

Η Υποβοηθούμενη από την Τεχνολογία Σεξουαλική Βία (ΥΤΣΒ), είναι ένα σύγχρονο και ιδιαίτερα σοβαρό φαινόμενο, που παρουσιάζει ραγδαία εξάπλωση. Συνδέεται με ένα επίκαιρο θέμα, την ψηφιοποίηση του σύγχρονου τρόπου ζωής και τη συνεχώς διευρυνόμενη χρήση νέων τεχνολογιών. Η ΥΤΣΒ εδράζεται στην έμφυλη ανισότητα και ενισχύεται από τη διάχυτη χρήση των ψηφιακών μέσων στην καθημερινή ζωή. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της στα άτομα που την έχουν δεχτεί είναι συχνά πολύ σοβαρές, καθιστώντας αναγκαία την έρευνα για αυτό το κοινωνικό φαινόμενο. Η παρούσα μελέτη διερευνά την Υποβοηθούμενη από την Τεχνολογία Έμφυλη / Σεξουαλική Βία στον φοιτητικό πληθυσμό, εστιάζοντας στις μορφές εμφάνισής της και τη συχνότητα του φαινομένου, τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις στα θύματα, τα χαρακτηριστικά των δραστών, καθώς και τις διαφορές ως προς το φύλο και τη σχολή φοίτησης. Στην έρευνα συμμετείχαν 281 φοιτητές και φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, οι οποίοι συμπλήρωσαν τέσσερα ερωτηματολόγια. Χρησιμοποιήθηκαν περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις, έλεγχοι χ², t-test και ANOVA για την ανάλυση των δεδομένων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 74% των φοιτητών έχει δεχτεί τουλάχιστον μία μορφή ΥΤΣΒ, με τις γυναίκες να εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά βιωμάτων ΥΤΣΒ και σοβαρότερες επιπτώσεις, επικυρώνοντας το συνεχές της έμφυλης βίας. Η σεξουαλική παρενόχληση και η αποστολή ανεπιθύμητων σεξουαλικών μηνυμάτων ήταν οι συχνότερες μορφές. Ως προς τις επιπτώσεις, οι γυναίκες ανέφεραν αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και κοινωνικής απομόνωσης. Η σχολή φοίτησης σχετιζόταν σε μικρότερο βαθμό με τις επιπτώσεις. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για θεσμική αναγνώριση της ΥΤΣΒ και για στοχευμένες, έμφυλα ευαίσθητες παρεμβάσεις πρόληψης και υποστήριξης στον φοιτητικό πληθυσμό.

Στοχος της μελέτης ήταν η διερεύνηση των εμπειριών και των απόψεων ΛΟΑΤΚ+ γονέων που μεγαλώνουν τα παιδιά τους σε οικογένειες με ομόφυλους γονείς σχετικά με τη σεξουαλική διαπαιδαγώγησης των παιδιών τους. Αν και η σεξουαλική ενημέρωση και διαπαιδαγώγηση των παιδιών που μεγαλώνουν σε μη ετεροκανονικές οικογένειες έχει αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης,ελάχιστες σχετικές έρευνες έχουν διεξαχθεί διεθνώς, ενώ δεν υπάρχει σχετική έρευνα στην Ελλάδα. Το δείγμα αποτελείται από 19 γονείς που μεγαλώνουν τα παιδιά τους σε οικογένειες με ομόφυλους γονείς. Πραγματοποιήθηκαν ατομικές ημι-δομημένες συνεντευξεις και τα δεδομενα αναλύθηκαν με Θεματική Ανάλυση. Όλοι/ες οι συμμετέχοντες/ουσες υποστήριξαν την σπουδαιότητα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, τόσο στο σπίτι όσο και από το εκπαιδευτικό σύστημα, από πολύ μικρή ηλικία των παιδιών,καθώς υποστηρίζουν ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά. Αν και έχουν κριτική στάση απέναντι στο χειρισμό της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στο σχολείο και στην πλειοψηφία τους έχουν αρνητικές εμπειρίες από το σχολικό πλαίσιο, τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν την επιθυμία και προσμονή αυτών των γονέων για περισσότερη και πιο έγκυρη ενημέρωση των σχολικών πλαισίων αναφορικά με την αποδοχή της διαφορετικότητας.

Η εργασία διερευνά τη συμβολή της Νευροεπιβεβαιωτικής (Neuroaffirming) θεραπευτικής προσέγγισης στην ψυχολογική υποστήριξη αυτιστικών ενηλίκων που ανήκουν στη λεγόμενη «χαμένη γενιά» – ατόμων που έλαβαν διάγνωση αυτισμού στην ενήλικη ζωή, συνήθως εξαιτίας μακρόχρονιου masking και ιστορική ασυμβατότητα με τα κυρίαρχα θεραπευτικά και εκπαιδευτικά πλαίσια . Το δείγμα αποτελείται από 23 αυτιστικά άτομα ηλικίας 19–44 ετών, εκ των οποίων η πλειονότητα είναι θυληκότητες. Η μελέτη εφαρμόζει ποιοτική μεθοδολογία βασισμένη σε αφηγήσεις θεραπευομένων από ατομικές και ομαδικές συνεδρίες που εστιάζουν στην αναγνώριση της ταυτότητας, την αποδόμηση του internalized ableism και τη χρήση γλώσσας που τιμά τη νευροδιαφορετικότητα

Τα κύρια ευρήματα δείχνουν ότι η Neuroaffirming προσέγγιση ενισχύει τη συναισθηματική ασφάλεια, μειώνει το αίσθημα αποξένωσης και επιτρέπει την αποδοχή του αυτιστικού εαυτού. Το χρόνιο masking αναγνωρίζεται ως κεντρικό τραύμα, και η θεραπεία εστιάζει στην επανασύνδεση με αυθεντικές ανάγκες και τρόπους ύπαρξης. Η χρήση γλώσσας που ευθυγραμμίζεται με την αυτιστική ταυτότητα οσο και η αναγνώριση της αυτιστικής εμπειρίας ως έγκυρης και πολύτιμης γνώσης ενισχύουν την ψυχολογική ενδυνάμωση και τηναυτοσυνηγορία.

Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη μετάβασης από ελλειμματολογικά μοντέλα σε πλαίσια που τιμούν τη νευροποικιλότητα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ενήλικες που έζησαν επί δεκαετίες χωρίς κατάλληλη υποστήριξη. Η Νευροεπιβεβαιωτική θεραπεία αναδεικνύεται ως πρακτική αποκατάστασης και επανεγγραφής της αυτιστικής ταυτότητας με όρους ενδυνάμωσης και αυθεντικότητας.

Η τάση για κοινωνικά επιθυμητές απαντήσεις ορίζεται ως η τάση των συμμετεχόντων σε μία έρευνα να απαντούν με τέτοιο τρόπο ώστε να παρουσιάζουν μία υπερβολικά θετική εικόνα για τον εαυτό τους, ενώ οι απαντήσεις τους αυτές αναμένεται να επιδοκιμαστούν από σημαντικούς άλλους. Τα υπάρχοντα ερωτηματολόγια αξιολόγησης του ιδιότυπου αυτού τρόπου απόκρισης αφορούν στη θετική αυτοπαρουσίαση των συμμετεχόντων ως προς την κοινωνία γενικά. Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η δημιουργία και ο ψυχομετρικός έλεγχος νέων ερωτημάτων μέτρησης του κοινωνικώς επιθυμητού, οι οποίες να ελέγχουν την τάση των ερωτώμενων να προσπαθούν να ευχαριστήσουν συγκεκριμένες ομάδες σημαντικών άλλων. Επιπλέον στόχος είναι τα νέα ερωτήματα να μην γίνονται αντιληπτά από τους συμμετέχοντες ως ερωτήματα ελέγχου, αλλά να μοιάζουν ως προς το περιεχόμενο με ερωτήματα μέτρησης της προσωπικότητας. Στην παρούσα έρευνα γίνεται ψυχομετρικός έλεγχος 14 νέων ερωτημάτων που προέκυψαν από απαντήσεις ενός ελληνικού δείγματος ατόμων σε ανοικτή ερώτηση. Οι ερωτήσεις αυτές χορηγήθηκαν σε δείγμα γονέων στη Φινλανδία, ως μέρος μίας γενικότερης έρευνας στο πρόγραμμα International Investigation of Parental Burnout (IIPB), σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο του Jyväskylä. Οι ψυχομετρικές ιδιότητες των νέων ερωτημάτων διερευνήθηκαν μέσω ανάλυσης παραγόντων. Προέκυψαν δύο παράγοντες που ονομάστηκαν «κοινωνικές δεξιότητες» και «εγωκεντρικά χαρακτηριστικά». Οι δύο παράγοντες είχαν θεωρητικά αναμενόμενες συσχετίσεις με μετρήσεις αξιολόγησης της γονικής εξουθένωσης και σχετιζόμενων εννοιών. Οι νέες ερωτήσεις αξιολόγησης της τάσης για κοινωνικά επιθυμητές απαντήσεις φαίνονται χρήσιμες σε πρώτη φάση. Ο έλεγχος της τάσης για κοινωνικά επιθυμητές απαντήσεις έχει πρακτικές εφαρμογές στην έρευνα στον τομέα της συμβουλευτικής της οικογένειας, της επαγγελματικής συμβουλευτικής, όπως και σε άλλα πεδία.

Η εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ συνεκπαίδευσης και κοινωνικού αποκλεισμού στο σχολικό πλαίσιο, εστιάζοντας στις στάσεις μαθητών και εκπαιδευτικών απέναντι στη διαφορετικότητα, την αναπηρία και τη συμπερίληψη. Μέσω μεικτής μεθοδολογίας, συλλέχθηκαν δεδομένα από 124 μαθητές και 58 εκπαιδευτικούς σε σχολεία της Θεσσαλίας.Τα ευρήματα αναδεικνύουν θετικές στάσεις των μαθητών ως προς την κοινωνική αποδοχή και τις ίσες ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα δείχνουν σημάδια σχολικής απομόνωσης και αμυντικής στάσης απέναντι στο «διαφορετικό». Οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν τη σημασία της συνεκπαίδευσης, αλλά δηλώνουν ανεπάρκεια σε επιμόρφωση, έλλειψη υποστήριξης και συχνά προβάλλουν τον δομικό αποκλεισμό (π.χ. υπερμεγέθη τμήματα, ανεπαρκείς πόροι) ως εμπόδιο εφαρμογής συμπεριληπτικών πρακτικών, ενώ παρουσιάζουν αρνητικότερη στάση από αυτή των μαθητών.Η ανάλυση εντάσσεται στο πλαίσιο της συμβουλευτικής ψυχολογίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας την ανάγκη ψυχοεκπαιδευτικών παρεμβάσεων, ενδυνάμωσης των εκπαιδευτικών και αναδιαμόρφωσης των σχολικών σχέσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της συμβουλευτικής ως γέφυρας κατανόησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και θεσμών, καθώς και στην προώθηση της κοινωνικής ενσυναίσθησης και της πρόληψης του αποκλεισμού.