Πρόγραμμα Συνεδρίου

Το παρόν θέμα πραγματεύεται την αναπτυξιακή διαταραχή του αυτισμού και επιχειρεί να διερευνήσει τους αιτιώδεις παράγοντες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, μέσω της βιβλιογραφικής και ερευνητικής προσέγγισης. Σημαντική έμφαση δίνεται στους αιτιώδεις παράγοντες της διαταραχής, μέσα από την παρουσίαση θεωριών που σχετίζονται με γενετικούς, ψυχογενείς, νευρολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Παρά τις πολλαπλές ερευνητικές προσπάθειες, δεν έχει διατυπωθεί μια ενιαία θεωρία που να επεξηγεί ακριβώς και πλήρως την εμφάνιση του αυτισμού.

Στο πρώτο μέρος, παρατίθεται εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά με την έννοια του αυτισμού, τις μορφές του (αυτισμός Kanner, σύνδρομο Asperger, σύνδρομο Rett) και ιστορική αναδρομή. Επιπλέον, αναφέρονται οι διαγνωστικές κατηγορίες, όπως προτείνονται από το ICD-10 και DSM-V σχετικά με τις διαφορές φύλου και τα επιδημιολογικά δεδομένα που φανερώνουν τη ραγδαία αύξηση της εμφάνισής του κατά τα τελευταία έτη.

Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται μια ποιοτική έρευνα μέσα από ερωτηματολόγια προς γονείς παιδιών με αυτισμό, με σκοπό να αντληθούν δεδομένα αναφορικά με τις παρατηρήσεις, τις εμπειρίες και τις ανάγκες των παιδιών με αυτισμό. Τα αποτελέσματα των ερωτηματολογίων τίθενται σε σύγκριση με επίσημες γνωματεύσεις του ΚΕΔΔΥ, ώστε να γίνουν κατανοητές οι εμπειρίες των γονέων και να διαπιστωθεί η ακρίβεια των διαγνωστικών εργαλείων.

Τα αποτελέσματα της μελέτης φανερώνουν τη σημασία της έγκαιρης και έγκυρης διάγνωσης, της ενίσχυσης του ρόλου των γονέων και την αναγκαιότητα ενός υποστηρικτικού και προβλέψιμου περιβάλλοντος για αυτιστικά παιδιά. Συμπερασματικά, το άρθρο συνδράμει στην κατανόηση της φύσης του αυτισμού και φανερώνει προοπτικές για την καλύτερη υποστήριξη των ίδιων των παιδιών και των οικογενειών τους. Συμπερασματικά, η ερευνητική διαδικασία καταλήγει στο γεγονός ότι η σωστή αναγνώριση και υποστήριξη του ατόμου με αυτισμού συνδέεται άρρηκτα με τον ενεργό ρόλο της οικογένειας και την ανάδειξη της ανάγκης για κοινωνική ευαισθητοποίηση.

Τα προγράμματα κοινωνικοποίησης απευθύνονται σε ενήλικα άτομα με ψυχοκοινωνικές δυσκολίες και στοχεύουν στην καθημερινή απασχόληση, στη συνεχή θεραπευτική υποστήριξη, στην πρόληψη των υποτροπών, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στην κοινωνική ένταξη και επαγγελματική αποκατάσταση, καθώς και στην καταπολέμηση του στίγματος και της κοινωνικής απόσυρσης. Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στην ενίσχυση της αυτοσυμπόνιας, της ικανότητας για δημιουργία σχέσεων και της ενσυνειδητότητας. Επιπλέον, διερευνά τον ρόλο της συμβουλευτικής ψυχολογίας και των θετικών παρεμβάσεων σε πληθυσμό με ψυχοκοινωνικές δυσκολίες, μέσω της εφαρμογής συγκεκριμένων ασκήσεων και τεχνικών.

Το πρόγραμμα είχε ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα και διήρκεσε οκτώ εβδομάδες, με εβδομαδιαίες συναντήσεις διάρκειας 50 λεπτών. Υλοποιήθηκε σε δύο ομάδες ωφελούμενων (σύνολο 16 άτομα) σε Κέντρο Ημέρας στην Αττική. Οι παρεμβάσεις περιλάμβαναν τεχνικές ενσυνειδητότητας, αυτοσυμπόνιας, ευγνωμοσύνης, απόλαυσης της καθημερινότητας και ενίσχυσης των δυνάμεων χαρακτήρα. Η αξιολόγηση έγινε με τη χρήση τεσσάρων ψυχομετρικών εργαλείων σε τρία στάδια: πριν την παρέμβαση, αμέσως μετά την ολοκλήρωσή της και σε επαναληπτική μέτρηση έξι μήνες αργότερα. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο την αποτίμηση της αποτελεσματικότητας της παρέμβασης σε μεταβλητές όπως τα θετικά και αρνητικά συναισθήματα, η ενσυνειδητότητα, η ευγνωμοσύνη και η ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων.

Η έρευνα εξετάζει τις εκτιμήσεις και τις προτάσεις των γονέων για χρήσιμες πρακτικές και αποδοτική μεθοδολογία για αποτελεσματικότερα οφέλη από την επιμόρφωση σε θέματα συμβουλευτικής για την εφηβεία. Οι γονείς μαθητών γυμνασίου της Θεσσαλονίκης μετά την ολοκλήρωση 3 τρίωρων επιμορφωτικών συναντήσεων, που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο σχολικών δράσεων, κλήθηκαν να απαντήσουν σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο. Οι 38 συμμετέχοντες, στην πλειοψηφία τους μητέρες, εξέφρασαν σε ποσοστό 65,8% τη μέγιστη ικανοποίησή τους για τις συναντήσεις και αξιολόγησαν τη μεθοδολογία και τις τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν ως προς συχνότητα και την αποτελεσματικότητά τους με την προώθηση της ενεργής συμμετοχής με ερωταπαντήσεις να ξεχωρίζει ως προτίμηση (78,9%), ενώ ακολουθούν η χρήση εποπτικών μέσων (63,2%), η ενσωμάτωση πρακτικών παραδειγμάτων και ρεαλιστικών σεναρίων (57,9%) και η εφαρμογή βιωματικών δραστηριοτήτων (31,6%). Οι γονείς δήλωσαν την επιθυμία για δια ζώσης μελλοντικές συναντήσεις (63,2%) με συχνότητα μία φορά το μήνα (68,4%), ενώ θεωρούν πως θα ωφελούσε ιδιαίτερα η από κοινού συμμετοχή και των δύο γονέων (92,1%). Οι προτάσεις που διατύπωσαν για τη βέλτιστη διεξαγωγή επιμορφωτικών συναντήσεων συμβουλευτικής αφορούν την υλοποίηση μεγαλύτερου αριθμού συναντήσεων σε περισσότερες θεματικές (57,9%), την ευρεία χρήση τεχνολογικών μέσων (26,3%), βιωματικές προσεγγίσεις (21,1%), χρόνος για αλληλεπίδραση με τους επιμορφωτές (15,8%), πρόσκληση επαγγελματιών με εξειδίκευση σε συγκεκριμένα θέματα (10,5%), ενώ το 13,2% θεωρεί πως δεν χρειάζονται τροποποιήσεις. Η μελέτη καταδεικνύει την ανάγκη για αυξημένες, καθώς και επικοινωνιακά και τεχνολογικά ενισχυμένες παρεμβάσεις, οι οποίες στοχεύουν στην ενεργή και ποιοτική εμπλοκή των γονέων στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των εφήβων και καθιστούν τις συναντήσεις συμβουλευτικής ουσιαστικό πλαίσιο στήριξης και ενδυνάμωσης της γονεϊκής τους ταυτότητας.

Η εργασία διερευνά τις στάσεις και τις εμπειρίες γονέων από τη συμμετοχή τους σε επιμορφωτικές συναντήσεις συμβουλευτικής, που έλαβαν χώρα σε γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης, με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους στην αλληλεπίδραση με τους εφήβους τους. Οι γονείς των μαθητών ενημερώθηκαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την πραγματοποίηση των 3 τρίωρων δια ζώσης συναντήσεων, που περιελάμβαναν εισηγήσεις και βιωματικές δραστηριότητες. Δύο μήνες μετά την ολοκλήρωση του επιμορφωτικού προγράμματος συμπλήρωσαν ένα ανώνυμο ερωτηματολόγιο μέσω Google Forms. 38 γονείς παρευρέθηκαν έστω σε μία συνάντηση, εκ των οποίων 28 ήταν μητέρες. Όσοι δεν παρακολούθησαν όλες τις συναντήσεις ανέφεραν ως λόγους απουσίας τις εργασιακές και οικογενειακές υποχρεώσεις και την έλλειψη χρόνου. Ωστόσο, όλοι εκδήλωσαν την προθυμία για παρακολούθηση επιμορφώσεων στο μέλλον. Αναφορικά με την υποστήριξη του γονεϊκού τους ρόλου, με βαθμό 5 (κλίμακα Likert), ως πάρα πολύ χρήσιμη αξιολογήθηκε η "Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο" με 89,5%, η "Αποτελεσματική επικοινωνία γονέων και εφήβων" με 78,9% και τα "Όρια και εφηβεία" με 76,3%. Το 86,9% των γονέων ανέφερε ότι επηρεάστηκε σημαντικά η ποιότητα της σχέσης με τον/την έφηβο και συγκεκριμένα παρατηρήθηκε βελτίωση στην αποτελεσματική επικοινωνία (42,1%), στην ψηφιακή ασφάλεια (31,6%), στη θέσπιση ορίων, την κατανόηση των χαρακτηριστικών της εφηβείας και τη συνεργασία με το σχολείο με 26,3% αντίστοιχα, ενώ ταυτόχρονα σε όλους τους παραπάνω τομείς 44,7%. Η συμμετοχή γονέων εφήβων σε επιμορφωτικές συναντήσεις συμβουλευτικής κρίνεται ιδιαίτερα ωφέλιμη και προτείνεται η υλοποίηση αντίστοιχων παρεμβάσεων, που ενδυναμώνουν και ενισχύουν τη γονεϊκή επάρκεια με θεωρητικά εφόδια και πρακτικές εφαρμογές που στοχεύουν στη διαχείριση των σύγχρονων προκλήσεων της εφηβείας.

Η παρούσα γραπτή ανακοίνωση επικεντρώνεται στη συμβολή της συνεργασίας μεταξύ νηπιαγωγείου και οικογένειας στην υποστήριξη της πρώιμης ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού. Στόχος είναι να αναδειχθεί η σημασία των κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων, όπως η συναισθηματική αυτορρύθμιση και η κοινωνική σύνδεση, όχι μόνο ως προβλεπτικών παραγόντων για τη μελλοντική σχολική προσαρμογή, αλλά και ως βασικών συνθηκών για την αναπτυξιακή ολότητα του παιδιού στο παρόν. Η μεθοδολογική προσέγγιση συνδυάζει βιωματική παρατήρηση από νηπιαγωγείο ένταξης στο Μόναχο με ερευνητικά δεδομένα που τεκμηριώνουν δυσκολίες γονεϊκής αποδοχής πρώιμων συναισθηματικών και κοινωνικών αναγκών. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η προτεραιότητα που δίνεται συχνά σε γλωσσικές και γνωστικές δεξιότητες συνοδεύεται από υποτίμηση της σημασίας των κοινωνικοσυναισθηματικών. Επιπλέον, παρατηρείται ότι ακόμη και οι εκπαιδευτικοί δεν διαθέτουν πάντα επαρκή επιμόρφωση ή παιδαγωγική κατεύθυνση ώστε να αναγνωρίσουν, να υποστηρίξουν και να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά αυτές τις ανάγκες προς γονείς. Παράλληλα, εντοπίζεται έλλειψη κοινής γλώσσας μεταξύ σχολείου και οικογένειας για την αναγνώριση και διαχείριση συναισθημάτων του παιδιού, γεγονός που συχνά οδηγεί σε παρερμηνείες ή υποτίμηση της συμπεριφοράς του. Σημαντικό είναι ότι παιδιά που δεν λαμβάνουν επαρκή ενίσχυση στο συναισθηματικό τους ρεπερτόριο είναι πιθανό να εκδηλώσουν δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους, μειωμένη αυτοεκτίμηση ή δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά. Συμπερασματικά, αναδεικνύεται η ανάγκη ενίσχυσης του σχολείου ως φορέα ψυχοκοινωνικής πρόληψης, με διεύρυνση της συμβουλευτικής λειτουργίας και θεσμική παρουσία εκπαιδευτικών ψυχολόγων με καθήκοντα που στοχεύουν στην πρόληψη και την ενδυνάμωση. Πρακτικά προτείνονται η δημιουργία προγραμμάτων βιωματικής ευαισθητοποίησης γονέων, η ανάπτυξη παιδοκεντρικών υποστηρικτικών δράσεων και η ουσιαστική επιμόρφωση εκπαιδευτικών σε θέματα κοινωνικοσυναισθηματικής ανάπτυξης και συμβουλευτικής πρακτικής.

Η Φεμινιστική Ψυχολογία αμφισβητεί τις παραδοσιακές προσεγγίσεις της Ψυχολογίας, εστιάζοντας στις έμφυλες ταυτότητες, τις κοινωνικές δυναμικές φύλου και την ενδυνάμωση των γυναικών. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των στάσεων φοιτητριών απέναντι στη φεμινιστική ταυτότητα, με έμφαση στο βαθμό αποδοχής ή απόρριψής της. Η μελέτη βασίστηκε στο μοντέλο των 5 σταδίων της Ανάπτυξης Φεμινιστικής Ταυτότητας, το οποίο περιλαμβάνει: Παθητική Αποδοχή, Ανακάλυψη- Αποκάλυψη, Σταδιακή Ενσωμάτωση, Σύνθεση και Ενεργό Δέσμευση. Με ποσοτική μεθοδολογία και με μη πιθανοθεωρητική δειγματοληψία ευκολίας το ερωτηματολόγιο- κλίμακα: Feminist Identity Development Scale (FIDS), συμπληρώθηκε σε έναν προέλεγxο από 211 φοιτήτριες, ηλικίας 18 και άνω. Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν μέσω ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου και αναλύθηκαν με περιγραφική στατιστική ανάλυση μέσω του SPSSv.29. Η πλειοψηφία του δείγματος (58%) εντοπίστηκε στο 4ο στάδιο τη Σύνθεση Φεμινιστικής Ταυτότητας (mean = 46,69, min = 28, max = 58), ενώ το στάδιο με τη χαμηλότερη συμφωνία ήταν το 1ο: Παθητική Αποδοχή. Παράλληλα, το 73,4% των συμμετεχουσών εξέφρασε αποδοχή ως προς τον αυτοπροσδιορισμό τους ως φεμινίστριες, υποδηλώνοντας σε μεγάλο βαθμό θετική στάση απέναντι στο φεμινιστικό κίνημα και υψηλή ενσωμάτωση φεμινιστικών αξιών. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν ότι οι περισσότερες φοιτήτριες εμφανίζουν προχωρημένο στάδιο φεμινιστικής ταυτότητας και υψηλή αποδοχή του αυτοπροσδιορισμού ως φεμινίστριας. Υπογραμμίζουν, επίσης, τη σημασία ευαισθητοποίησης σε ζητήματα ισότητας φύλων, ενώ μελλοντικές έρευνες θα μπορούσαν να εξετάσουν πιο ετερογενή δείγματα για πληρέστερη κατανόηση του φαινομένου. Ταυτοχρόνως, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό μαθημάτων ή και προγραμμάτων σπουδών σχετικών με τις γυναικείες σπουδές και τον φεμινισμό καθώς και για την ανάπτυξη συμβουλευτικών παρεμβάσεων ενδυνάμωσης φοιτητριών.

Η μελέτη διερευνά πώς οι γονείς αντιλαμβάνονται τη σύνδεση και τη συνεργασία σχολείου και οικογένειας μετά τη συμμετοχή τους σε τρεις επιμορφωτικές συναντήσεις συμβουλευτικής σε θέματα σχετικά με την εφηβεία. Η έρευνα βασίστηκε σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο, το οποίο συμπλήρωσαν γονείς μαθητών Γυμνασίου της Θεσσαλονίκης, καταγράφοντας στάσεις, εμπειρίες και προτάσεις. Συμμετείχαν 38 γονείς, οι οποίοι παρακολούθησαν έστω μία συνάντηση, με πλειοψηφία των μητέρων. Οι γονείς ανέφεραν ως οφέλη από τη συμμετοχή τους την ευαισθητοποίηση και απόκτηση νέων γνώσεων (31,6%), την ενίσχυση της σχέσης και της επικοινωνίας με τον/την έφηβο (31,6%), την αίσθηση στήριξης και ενδυνάμωσης ως γονέα (28,9%), την καλύτερη συνεργασία και σύνδεση με το σχολείο (21,1%), την ανάπτυξη δεξιοτήτων (18,4%), ενώ για όλα συνολικά σε ποσοστό 50%. Το 65,8% αποκόμισε ιδιαίτερα θετική εικόνα για το ρόλο του σχολείου, το 63,2% εκτίμησε τη συνεργασία και τη σύνδεση με το σχολείο ως άριστη και το 84,2% θεωρεί πως το σχολείο προωθεί την αλληλεπίδραση με τους γονείς υλοποιώντας επιμορφωτικές δράσεις. Το 89,5% δήλωσε πως η αποτελεσματικότερη σύμπραξη επιτυγχάνεται με την από κοινού συμμετοχή σε προγράμματα συμβουλευτικής γονέων, εκπαιδευτικών, μαθητών και ειδικού εκπαιδευτικού/επιστημονικού προσωπικού (ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, σχολικός νοσηλευτής). Οι επιμορφωτικές δράσεις αποδεικνύονται ισχυρό εργαλείο οικοδόμησης και ενίσχυσης της σχέσης σχολείου και οικογένειας μέσω της λειτουργικής συνεργασίας των γονέων και όλων των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας. Επιπλέον, επιβεβαιώνεται ότι η συμβουλευτική κινητοποιώντας, ενισχύοντας και ενδυναμώνοντας τους γονείς, μέσω της απόκτησης γνώσεων, της καλλιέργειας δεξιοτήτων και της προαγωγής του ρόλου τους μπορεί να τους οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη αλληλεπίδραση, καθοδήγηση και υποστήριξη των εφήβων.

Η γονικότητα δύναται να συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση του νοήματος ζωής του ατόμου, καθώς και στην αύξηση της συναισθηματικής του ευζωίας μέσω της εμπειρίας θετικών συναισθημάτων. Ωστόσο, στο σύγχρονο κοινωνικό πλαίσιο, με τις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις, η άσκηση του γονικού ρόλου έχει αποδειχθεί μια ιδιαιτέρως αγχωτική και σύνθετη διαδικασία. Οι γονείς συχνά έρχονται αντιμέτωποι με καθημερινές δυσκολίες και αντιξοότητες, οι οποίες επιδρούν αρνητικά στην ψυχολογική τους ευζωία. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των γονέων, μέσω της αξιοποίησης ατομικών και κοινωνικών πόρων καθώς και της διατήρησης ισορροπίας μεταξύ παραγόντων επικινδυνότητας και προστατευτικών παραγόντων, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ευέλικτη και προσαρμοστική αντιμετώπιση των καθημερινών προκλήσεων της γονικότητας, συμβάλλοντας παράλληλα στην παροχή ποιοτικής γονικής μέριμνας. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση της έννοιας της ψυχικής ανθεκτικότητας στο πλαίσιο της γονικότητας, με την περιγραφή των διαστάσεών της και την κατασκευή ενός αξιόπιστου και έγκυρου ψυχομετρικού εργαλείου για τη μέτρησή της. Η έρευνα απευθύνεται σε γονείς του γενικού πληθυσμού με παιδιά ηλικίας 2 έως 18 ετών και αναμένεται να προσφέρει σημαντικά στοιχεία στην εμβάθυνση της κατανόησης της έννοιας της γονικής ανθεκτικότητας. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και τα ευρήματα θα παρουσιαστούν στο συνέδριο. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται, αφενός, να συμβάλουν στην ανάδειξη των παραγόντων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα στους γονείς και, αφετέρου, να αξιοποιηθούν μελλοντικά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση στοχευμένων παρεμβάσεων, με πιθανές εφαρμογές στον τομέα της συμβουλευτικής υποστήριξης γονέων με αυξημένες ανάγκες.

Η νομιμοποίηση του γάμου και της υιοθεσίας από άτομα του ίδιου φύλου στην Ελλάδα το 2024 σηματοδότησε μια κρίσιμη τομή στο κοινωνικό τοπίο. Παρατηρήθηκε ένας έντονος δημόσιος διάλογος γύρω από την ομογονεϊκότητα και τις επιπτώσεις της στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Η παρούσα έρευνα επιδιώκει να διερευνήσει τις πεποιθήσεις που εκφράζουν Έλληνες χρήστες στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter), εστιάζοντας στους τομείς του σεξουαλικού προσανατολισμού και της ταυτότητας φύλου παιδιών που μεγαλώνουν με ομόφυλους γονείς. Ακολουθώντας διεπιστημονικές οδούς ποιοτικής έρευνας, πραγματοποιήθηκε θεματική ανάλυση 122 αναρτήσεων. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν οτι η πλειoνότητα των φωνών τείνει να αποδομεί τον μύθο ότι η σεξουαλικότητα των γονέων καθορίζει τον σεξουαλικό προσανατολισμό των παιδιών, αναδεικνύοντας μια πρόοδο προς την αποδοχή της διαφορετικότητας. Αντίθετα, ένα μεγάλο ποσοστό προέβαλε τη συνεχιζόμενη παρουσία εδραιωμένων ετεροκανονικών πεποιθήσεων και κοινωνικών φόβων που εστιάζουν σε παραδοσιακές αντιλήψεις για το φύλο και προβάλουν την ταυτότητα φύλου πλήρως εξαρτώμενη από τα γονεϊκά πρότυπα. Στους μηχανισμούς επίδρασης συμπεριλαμβάνονται οι μέθοδοι διαπαιδαγώγησης, η επιρροή των γονεϊκών προτύπων, η μίμηση και εξοικείωση, καθώς και η περιβαλλοντολογική και γενετική προδιάθεση, με εμφανή απουσία επιστημονικής τεκμηρίωσης γύρω από αυτούς τους κρίσιμους αναπτυξιακούς τομείς. Η έρευνα αναδεικνύει την σημασία της Συμβουλευτικής στην αντιμετώπιση των πολύπλευρων δυσκολιών που βιώνουν τα παιδιά ομογονεϊκών οικογενειών στο να κατανοήσουν την εναλλακτική δομή της οικογένειάς τους και την αρνητική κοινωνική αντιμετώπιση. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση της ψυχοεκπαίδευσης, τόσο στο επίπεδο της επαγγελματικής πρακτικής όσο και στη δημόσια ενημέρωση, με βασικό στόχο την προαγωγή γνώσεων γύρω από αυτούς τους δύο αναπτυξιακούς τομείς.

Η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) αποτελεί ένα πολύπλοκο νευροαναπτυξιακό φάσμα με ποικίλες επιπτώσεις στην κοινωνική, συναισθηματική και κινητική λειτουργία των ατόμων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συχνή συννοσηρότητα με την Αναπτυξιακή Διαταραχή Κινητικού Συντονισμού (ΑΔΣ), η οποία δύναται να επηρεάσει αρνητικά την καθημερινή λειτουργικότητα και την αυτοεκτίμηση. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της ΑΔΣ στην αυτοεκτίμηση παιδιών και εφήβων με ΔΑΦ.

Ακολουθώντας μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω τυποποιημένων εργαλείων (Rosenberg Self-Esteem Scale, Κλίμακες Κινητικού Ελέγχου και Κοινωνικής Συμπεριφοράς) από 153 εκπαιδευτικούς Ειδικής Αγωγής σε πανελλαδικό δείγμα. Η ανάλυση αξιοπιστίας επιβεβαίωσε τη στατιστική εγκυρότητα των εργαλείων (Cronbach α > 0,90 στους περισσότερους δείκτες), ενώ η πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση ανέδειξε τον «τύπο αυτισμού» και την «προτίμηση σε παιχνίδι» ως βασικούς προγνωστικούς παράγοντες για την ένταση των συμπτωμάτων ΑΔΣ. Επίσης, αναδείχθηκε αρνητική συσχέτιση της ΑΔΣ με κοινωνικές συμπεριφορές και θετικούς δείκτες αυτοεκτίμησης.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία στοχευμένων παρεμβάσεων που ενισχύουν την κινητικότητα και την κοινωνική ένταξη. Η ένταξη δομημένων σωματικών δραστηριοτήτων και η δημιουργία υποστηρικτικών σχολικών περιβαλλόντων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά για την ψυχολογική ευημερία παιδιών με ΔΑΦ. Η μελέτη συνεισφέρει στη διεπιστημονική κατανόηση του πλαισίου της αυτοεκτίμησης, φωτίζοντας το ρόλο της κινητικής ανάπτυξης στη συνολική παιδική ευημερία.

Η παρούσα ανακοίνωση εστιάζει στη θεραπευτική πορεία τριών μελών της ίδιας οικογένειας, τα οποία εργάζονται ψυχοθεραπευτικά με διαφορετικές θεραπεύτριες εντός του ίδιου θεραπευτικού θεσμού. Στόχος είναι να αναδειχθεί πώς η ψυχοθεραπεία που εκτυλίσσεται «κάτω από την ίδια στέγη» μπορεί να αποτελέσει επανορθωτική εμπειρία απέναντι σε πρώιμα τραύματα συναισθηματικής εγκατάλειψης και στην απουσία μιας «αρκετά καλής» συμβολικής μητρικής παρουσίας. Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η ενδιάμεση θεραπευτική περιοχή – δηλαδή το κοινό θεραπευτικό πλαίσιο – ως πεδίο υποδοχής και επεξεργασίας διαγενεακών και ατομικών ναρκισσιστικών πληγών. Η μεθοδολογία βασίζεται σε αναστοχαστική μελέτη περίπτωσης και στηρίζεται σε βιβλιογραφική ανασκόπηση. Οι ιστορίες του Κώστα, της Κατερίνας και της Μάρθας αναδεικνύουν κοινές ρίζες ψυχικού πόνου, αλλά και διαφορετικές εκφράσεις του τραύματος. Ο Κώστας διχάζεται ανάμεσα στην ανάγκη για σύνδεση και στη ναρκισσιστική ευθύνη διατήρησης της οικογένειας. Η Κατερίνα, στο φάσμα του αυτισμού, βρίσκει για πρώτη φορά χώρο να εκφράσει τη συναισθηματική της ζωή. Η Μάρθα παλινδρομεί ανάμεσα σε αυτοκαταστροφικές τάσεις και σε μια φιλόδοξη, αλλά αποσυνδεδεμένη ταυτότητα. Κοινή εμπειρία και για τους τρεις αποτελεί η σταθεροποιητική και επιδιορθωτική λειτουργία του κοινού θεραπευτικού πλαισίου. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία των ασφαλών σχέσεων, της συνεργασίας μεταξύ θεραπευτριών και της ανάλυσης των αναδυόμενων ομαδικών δυναμικών ως θεμέλιο επανόρθωσης και ψυχικής ανάπτυξης των θεραπευόμενων. Η ενσωμάτωση τέτοιων θεραπευτικών μοντέλων μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για δομές ψυχικής υγείας που εργάζονται με οικογένειες και με θεραπευμένους που φέρουν πολλαπλούς ρόλους και συσχετίσεις.